Mô hình liên thông nguồn học liệu giữa thư viện nhánh và thư viện trung tâm tại các trường đại học

Đặt vấn đề Mô hình liên thông nguồn học liệu giữa thư viện nhánh và thư viện trung tâm tại các trường đại học

Ngày nay, hoạt động giáo dục đại học luôn gắn liền với hoạt động chuyển giao tri thức và nghiên cứu khoa học. Trong đó, khả năng cung cấp nguồn học liệu đáp ứng nhu cầu giảng dạy, học tập và nghiên cứu của giảng viên (GV) và người học (sau đây gọi chung là người dùng tin - NDT) trong trường đại học là yếu tố đóng vai trò quyết định chất lượng của hoạt động này [5, 6]. Vì vậy, thư viện đại học (TVĐH) trên thế giới nói chung và TVĐH ở Việt Nam nói riêng được xem là một bộ phận quan trọng góp phần thiết thực vào quá trình nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu của các trường đại học và trở thành một trong những tiêu chí đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục [1]. Tuy nhiên, trong bối cảnh bùng nổ thông tin như hiện nay, việc vừa đáp ứng nhu cầu tin ngày càng đa dạng và đòi hỏi ở mức cao hơn về tài liệu phục vụ chuyên ngành đào tạo và nghiên cứu của NDT, vừa phải đáp ứng yêu cầu đảm bảo chất lượng, trong khi ngân sách bổ sung còn hạn chế đã và đang trở thành thách thức lớn cho các TVĐH. Chính vì vậy, việc liên thông nguồn học liệu giữa thư viện trung tâm và thư viện nhánh của trường đại học được đánh giá là một trong những giải pháp tất yếu nhằm tối ưu hoá khả năng phục vụ thông tin của TVĐH và khai thác hiệu quả nguồn lực sẵn có tại các thư viện nhánh (hay còn gọi là thư viện khoa/ bộ môn) thuộc trường đại học.

Trong xã hội thông tin sẽ không thể tồn tại những thư viện độc lập, đơn lẻ, vì nhiều lý do như: Hệ thống mục lục tra cứu cho các bộ sưu tập tài liệu giấy bị phân tán và không hỗ trợ sự vận hành liên kết một cách thống nhất, dẫn đến nguồn thông tin về tài liệu thư viện không chất lượng, gây khó khăn cho NDT trong việc tiếp cận, đặc biệt NDT là các cán bộ quản lý và nhà nghiên cứu. Vì vậy, NDT cần một hình thức truy cập mới, tích hợp, thống nhất và dễ dàng sử dụng. Do đó, hình thức liên thông, chia sẻ nguồn tài liệu là xu hướng được quan tâm, chú trọng trong các TVĐH tại Việt Nam nói riêng và trên thế giới nói chung. Tuy nhiên, hiện nay không có thư viện nào ở Việt Nam có đủ điều kiện thu thập đầy đủ nguồn tài liệu khổng lồ và đáp ứng được tất cả nhu cầu tin của NDT. Vì thế, các thư viện phải phối hợp với nhau để tạo thành một dòng chảy thông tin thống nhất, từ đó tổ chức, chia sẻ tài nguyên thông tin, hợp tác trong công tác bổ sung tài liệu, chia sẻ mục lục liên hợp, sử dụng các dịch vụ dùng chung nhằm tạo điều kiện cho NDT truy cập thông tin một cách thuận tiện và nhanh chóng.

Hiện nay, hầu hết các khoa/ bộ môn trong trường đại học ở Việt Nam đều có thư viện/ tủ sách/ trung tâm tư liệu riêng. Đây là điều tất yếu trong quá trình hình thành và phát triển tại các trường đại học. Tuy nhiên, như đã đề cập ở trên, trong kỷ nguyên toàn cầu hoá mạnh mẽ hiện nay, mỗi thư viện đơn lẻ sẽ không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu thông tin cho NDT. Mặt khác, việc liên thông nguồn học liệu giữa các thư viện trung tâm và thư viện nhánh là một trong những tiêu chí quan trọng trong công tác đánh giá chất lượng giáo dục đào tạo của các trường đại học. Mục đích của việc liên thông nguồn học liệu này nhằm giúp các trường đại học sử dụng hiệu quả nguồn học liệu, tiết kiệm kinh phí bổ sung tài liệu, cải tiến chất lượng dịch vụ cung cấp thông tin, tạo điều kiện cho NDT trong trường có thể khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên, dịch vụ ở các thư viện nhánh và ngược lại. Từ đó phục vụ mục tiêu đào tạo và nghiên cứu khoa học trong nhà trường. Chính vì vậy, vấn đề liên thông, liên kết giữa thư viện trung tâm và các thư viện nhánh trong một trường đại học là xu thế phát triển tất yếu, là giải pháp tối ưu cho sự phát triển của hệ thống thông tin - thư viện tại các cơ sở giáo dục đại học ở Việt Nam hiện nay.

…

Chi tiết, xi mời truy cập theo link sau: https://nlv.gov.vn/nghiep-vu-thu-vien/mo-hinh-lien-thong-nguon-hoc-lieu-giua-thu-vien-nhanh-va-thu-vien-trung-tam-tai-cac-truong-dai-hoc.html

(Trích nguồn Thư viện Quốc gia Việt Nam)

Bùi Thu Hằng, Lê Vũ Ngọc Duyên, Trần Huệ Vân, Trần Bảo Ngọc, Vũ Nguyên Anh
Trường Đại học KHXHNV, Đại học Quốc gia Tp. HCM
Nguồn: Tạp chí Thư viện Việt Nam. - 2019. - Số 6. - Tr. 21-26.