NEXUS: Lược sử của những mạng lưới thông tin từ thời đại đồ đá đến trí tuệ nhân tạo

Tác giả: Yuval Noah Harari

Nếu bạn đã say mê đọc “Sapiens” và “Homo Deus” của Yuval Noah Harari thì chắc hẳn bạn sẽ không thể bỏ qua cuốn sách hấp dẫn khác của ông: “Nexus: Lược sử của những mạng lưới thông tin từ thời đại đồ đá đến trí tuệ nhân tạo”. Nhưng lần này, điều ông quan tâm không còn chỉ là lịch sử loài người, mà là thứ đã âm thầm kết nối, dẫn dắt và định hình toàn bộ nền văn minh: Thông tin.

Cuốn sách mở ra một góc nhìn rất thú vị: Con người có thể xây dựng xã hội, tạo ra quốc gia hay vận hành cả nền kinh tế toàn cầu không chỉ nhờ sức mạnh quân sự hoặc tiền bạc, mà nhờ khả năng tạo ra và chia sẻ những “câu chuyện chung”. Từ thần thoại, tôn giáo, luật pháp cho đến mạng xã hội hay trí tuệ nhân tạo hôm nay – tất cả đều là những mạng lưới thông tin giúp hàng triệu người tin vào cùng một điều và hành động cùng nhau.

Điểm cuốn hút của “Nexus” nằm ở cách Harari kết nối những thứ tưởng như rất xa nhau. Một câu chuyện truyền miệng thời cổ đại có thể được đặt cạnh TikTok, thuật toán AI hay dữ liệu lớn trong cùng một dòng lập luận. Đọc sách, người ta dễ nhận ra rằng lịch sử không hề “cũ”, mà luôn đang lặp lại dưới những hình thức mới hơn, nhanh hơn và phức tạp hơn.

Harari cũng không nhìn công nghệ bằng sự lạc quan tuyệt đối. Ông liên tục đặt ra những câu hỏi khiến người đọc phải suy nghĩ: Nếu thuật toán hiểu hành vi con người còn nhanh hơn chính chúng ta, ai sẽ là người kiểm soát dòng chảy thông tin? Khi AI có thể tạo nội dung, thao túng cảm xúc và định hướng dư luận, liệu sự thật còn giữ nguyên giá trị như trước?

Một trong những điều đáng chú ý nhất ở “Nexus” là tác giả không cố đưa ra câu trả lời cuối cùng. Thay vào đó, ông buộc người đọc phải tự nhìn lại vai trò của mình trong thế giới số hiện nay – nơi mỗi cú click, lượt chia sẻ hay dữ liệu cá nhân đều đang góp phần nuôi lớn những mạng lưới khổng lồ mà đôi khi chính chúng ta cũng không hiểu hết.

Về trải nghiệm đọc, “Nexus” vẫn mang đậm phong cách quen thuộc của Harari: Dễ đọc, nhiều ví dụ thú vị, kiến thức liên ngành và đặc biệt là khả năng biến những vấn đề rất “học thuật” trở nên gần gũi. Đây không phải cuốn sách dành riêng cho người học công nghệ hay lịch sử, mà phù hợp với bất kỳ ai đang sống giữa thời đại mạng xã hội, AI và bùng nổ thông tin.

“Nexus” không chỉ kể về hành trình của thông tin trong quá khứ. Quan trọng hơn, cuốn sách khiến người đọc nhận ra rằng: Trong thời đại hôm nay, hiểu cách thông tin vận hành cũng chính là hiểu cách thế giới vận hành.

Sách do Nhà xuất bản Thế giới phát hành năm 2024 có ký hiệu HM741 .H109Y 2024 hiện phục vụ tại Phòng đọc chuyên ngành A-P (P.402) và Phòng mượn sách tham khảo (P.102) - Thư viện.

Mời các bạn tìm đọc.

Nguyễn Thị Thu Huyền