Sóng ở đáy sông

Tác giả: Lê Lựu

Trong muôn vàn kiếp nhân sinh, có những người có cuộc sống êm đềm, bình lặng, nhưng cũng có những con người mà cuộc đời của họ chìm nổi như những con sóng trên dòng sông không hề phẳng lặng. Trung tâm Truyền thông và Tri thức số xin giới thiệu tới độc giả tác phẩm văn học, tiểu thuyết “Sóng ở đáy sông” của nhà văn Lê Lựu, để cùng suy ngẫm về một số phận đầy sóng gió như thế.

Nhà văn Lê Lựu sinh năm 1942, mất năm 2022. Ông là thành viên tiêu biểu của Hội nhà văn Việt Nam, là tác giả của nhiều tiểu thuyết và truyện ngắn xuất sắc của nền văn học Việt Nam, trong đó có hai tác phẩm đã được dựng thành phim là “Thời xa vắng” và “Sóng ở đáy sông”. Đặc biệt, tiểu thuyết “Sóng ở đáy sông” đã để lại trong lòng khán giả những ấn tượng khó phai mờ.

“Sóng ở đáy sông” là tiểu thuyết được nhà văn Lê Lựu sáng tác vào năm 1994, được xuất bản lần đầu tiên bởi Nhà xuất bản Hải Phòng năm 1996 và tới nay đã tái bản nhiều lần. Tác phẩm dựa trên nhân vật có thật và những địa danh có thật của các tỉnh miền Bắc. Nhân vật Núi trong tiểu thuyết, vốn là đứa con của một người vợ lẽ, sống trong sự cay nghiệt của người cha và những biết thiên của lịch sử của miền Bắc những năm sau 1954, đã phạm phải một chuỗi những sai lầm, khiến cuộc đời anh rơi vào sa ngã, phạm pháp, lừa lọc, tù tội. Từ một cậu thiếu niên giỏi giang, thương mẹ, thương em, trong sự ghẻ lạnh của người cha, Núi đã phải bỏ học, lang thang, không nghề nghiệp. Từ một người hồn nhiên chất phác, đối mặt với sự nghiệt ngã của số phận, Núi đã trở thành kẻ lừa đào, một tay anh chị khét tiếng đất Hải Phòng, Bắc Giang. Nhưng bốn chữ “dòng đời xô đẩy” khiến Núi tha hóa, nhưng không thể làm mất đi phần tốt trong anh. Trong sâu thẳm trong trái tim anh luôn là niềm là khát khao tình cảm, khát khao lương thiện, khát khao hạnh phúc gia đình. Phần trong sáng và lương thiện ấy, cùng với sự giúp đỡ của những người hàng xóm, những người bạn, người công an khu vực, thậm chí cả những bạn tù… và cuối cùng là chính những đứa con của anh đã kéo anh lại với cuộc sống này. Trong đáy sâu của tha hóa, anh vẫn gặp được những người tốt, đưa tay ra cứu vớt và ở bên anh, giành lại phần tốt đẹp trong con người anh, để anh trở lại làm người có ích. Và cũng chính anh, sau này khi ra khỏi chốn tù tội, vượt qua nỗi hận, đã tha thứ cho người cha của mình.

Đọc cuốn tiểu thuyết, bạn đọc sẽ trăn trở với những sóng gió của cuộc đời nhân vật chính. Mỗi ngã rẽ, mỗi biến động, mỗi con người mà Núi gặp gỡ, mỗi cay đắng mà anh phải trải qua khiến chúng ta không khỏi xót xa, thương cảm. Tác giả khéo léo mô tả những suy nghĩ, những diễn biến tâm lý của các nhân vật, giúp chúng ta hiểu rõ hai mặt tốt và xấu trong con người Núi, biết rằng phần tốt đẹp trong anh vẫn chiến thắng. Qua cuốn tiểu thuyết, xã hội miền Bắc, đặc biệt là những “góc khuất” còn chưa được được nhiều người biết đến, được tác giả hé lộ và chân thực mô tả, khiến cuốn tiểu thuyết rất Thật và rất Đời. Đan cài vào những dòng văn chật thực, là những dòng suy tư đầy sâu sắc của tác giả giúp người đọc thêm suy ngãm về cuộc đời, thêm trân quý sự bình yên và hạnh phúc.

Kết truyện, tác giả viết “Nếu người ta biết rằng dưới đáy sông Lấp vẫn còn có hai dòng nước chảy ra của sông Cấm. Sự lên, xuống của con nước, sự rào rạt của sóng vỗ cũng từ đáy sông mà tạo nên. Nếu người ta biết là lấp sông vẫn còn nước chảy, còn sóng vỗ, thì hàng trăm năm trước người ta lấp sông làm gì???”. Đừng tưởng dòng sông phẳng lặng mà nghĩ rằng sông không có sóng. Con sóng bền bỉ nhất là sóng ở đáy sông. Con sông mà đáy sông sâu nhất phải chăng chính là con sông cuộc đời người. Hãy để dòng sông của cuộc đời mình dù có đi qua bao nhiêu bến bờ, cuối cùng vẫn cập bến bờ hạnh phúc.

Cuốn tiểu thuyết “Sóng ở đáy sông” của nhà văn Lê Lựu đang sẵn có tại Phòng mượn 102 – Trung tâm truyền thông và Tri thức số với ký hiệu: PV23 .L250L 2003. Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Thực hiện: Nguyễn Hương Trà