“Ăn mày dĩ vãng” và “Phố”

Nhà văn Chu Lai

(Tác phẩm văn học được giải thưởng Nhà nước cho tác phẩm xuất sắc)

Hình tượng người lính trong văn học luôn luôn được các nhà văn Việt Nam khai thác với lòng biết ơn và kính yêu sâu sắc. Qua ngòi bút của các tác giả, những người lính dù có trải qua bom đạn, sinh tử trong chiến tranh hay những cơm áo gạo tiền của cuộc sống sau hòa bình vẫn luôn luôn toát lên khí chất bất khuất của những người từng bôn ba chiến trận. Trung tâm truyền thông và Tri thức số xin gửi tới bạn đọc hai hình tượng người lính như thế qua tác phẩm văn học được giải thưởng nhà nước của nhà văn Chu Lai: “Ăn mày dĩ vãng” và “Phố”.

Hai tiểu thuyết này được xét tặng giải thưởng nhà nước cho tác phẩm xuất sắc năm 2015, in chung trong một tập sách được Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành, dày 839 trang. Cả hai tác phẩm đều đã được dựng thành phim với tên gọi lần lượt là “Người đi tìm dĩ vãng” và “Người Hà Nội”.

Tác phẩm “Ăn mày dĩ vãng” khắc họa nhân vật Hai Hùng, người từng được mệnh danh là “tên sát nhân tài tử”, là “nghệ sĩ cầm súng ảo thuật”, đồng đội tin tưởng và nể phục anh, bà con tin yêu và trìu mến anh… nhưng khi trở về đời thực, anh lạc lõng, cô đơn và ngơ ngác trước tiền tài, vật chất và sự đổi thay đến ngỡ ngàng của lòng người. Chỉ khi trở về chiến trường xưa, gặp lại đồng đội cũ, gặp lại người con gái anh từng yêu như máu thịt, anh mới tìm lại được một phần ý nghĩa của cuộc đời mình.

Nếu như “Ăn mày dĩ vãng” miêu tả nỗi thống khổ, day dứt của người lính đi tìm lại những ký ức đã qua, thì “Phố” cũng khắc họa hình ảnh những người lính nhưng tập trung vào thời điểm sau khi họ rời chiến trường, điển hình là Nam và Lãm. Họ vì mưu sinh mà phải hi sinh, đánh mất hạnh phúc, bị tha hóa, bị thay đổi. Nhưng sự ngạo nghễ và khí chất bất khuất của người lính đã từng vào sinh ra tử vẫn giúp họ đứng vững giữa những gian khó thời bình. Họ vẫn không ngừng tin, không ngừng yêu, không ngừng hi vọng.

Đọc hai bộ tiểu thuyết, bạn đọc sẽ ấn tượng bởi ngòi bút tài tình của tác giả, chắc chắn bạn sẽ không ngần ngại lấy giấy bút ra để ghi chép những câu nói đầy tính triết lý của tác giả về cuộc sống, về nhân sinh, về tình đồng đội, tình yêu, về sự hi sinh và về trách nhiệm của con người với nhau. Bạn sẽ hiểu hơn thêm về người lính và hai cuộc chiến, bạn sẽ trưởng thành hơn, sống sâu sắc và chậm rãi hơn.

Để đọc và suy ngẫm về hai tiểu thuyết này, mời bạn đọc tới Phòng đọc Chuyên ngành 402 – Trung tâm Truyền thông và Tri thức số, sách có ký hiệu xếp giá: PV23 .CH500L 2015.

Trân trọng giới thiệu!

Nguyễn Hương Trà